Informacje ogólne
Grenlandia jest największą wyspą świata. Należy do królestwa Danii, chociaż posiada duża autonomię. Zajmuje powierzchnię 2.175.600 km2 a zamieszkuje ją niewiele ponad 56.000 mieszkańców. Najdalej wysunięty na północ jest przylądek Morris Jessup (83°39' N) a na południe przyl. Farewell. Od południa oblewa ją Ocean Atlantycki, od zachodu wody Cieśniny Davisa, Zatoki Baffina, od wschodu Cieśnina Duńska, Morze Grenlandzkie, a na północy Morze Lincolna oraz Ocean Arktyczny. Około 83% jej powierzchni zajmują lodowce i lądolody. Średnia ich grubość wynosi 3500 m. Najwyższym szczytem jest G. Gunnbjorna o wys. 3700 m n.p.m.
Klimat
Wzdłuż wybrzeży, gdzie osiedlili się mieszkańcy Grenlandii, średnie temperatury najcieplejszych miesięcy wahają się od +5 do +10°C, w zimie natomiast wynoszą od -10 do -30°C. W głębi lądu panują warunki daleko bardziej ostre. W najcieplejszej, południowo-zachodniej części wyspy, opady są najwyższe i dochodzą do 1000 mm w ciągu roku. Na pozostałym obszarze klimat jest bardzo suchy; zdarzają się tu jedynie sporadyczne opady śniegu w zimie.
Klimat Grenlandii w dużej mierze zależny jest od bliskości morza. Wybrzeże, dzięki ocieplającemu wpływowi zbiornika morskiego posiada znacznie wyższe zachmurzenie i opady oraz łagodniejszy klimat. Jako, że wybrzeże często ma charakter górzysty, zasobne w wilgoć i ciepłe powietrze jest na nich skutecznie zatrzymywane i już kilkanaście kilometrów od morza warunki mogą różnić się dość znacznie. W samym wnętrzu wyspy opady są niewielkie a temperatury w ciągu całego roku są znacznie poniżej 0°C, przekraczając zimą próg -60°C. Nie bez przyczyny Grenlandia nazywana jest jedną z największą pustynią lodową. Surowość klimatyczną wyspy potęgują silne wiatry, najczęściej wiejące z lądolodu.
Występowanie gór i wysokich pagórków na wybrzeżu warunkuje też występowanie zimnych i porywistych wiatrów katabatycznych, zeń spływających oraz ciepłych i porywistych wiatrów fenowych. Poza zróżnicowaniem klimatycznym warto wspomnieć o dużej zmienności pogodowej, charakterystycznej zwłaszcza dla obszarów nadmorskich Grenlandii. Sytuacje, gdzie z godziny na godzinę pogoda z pięknej i słonecznej zmienia się na wietrzna i deszczową na Grenlandii nie należą do rzadkości. Warto się z tym liczyć planując dłuższe wyjścia w teren.
Warto również wspomnieć o prądach morskich, których wpływ na warunki klimatyczne jest duży a czasem bywa niedoceniany. Zachodnie, bardziej zaludnione wybrzeże Grenlandii opływa ciepły Prąd Zachodnio Grenlandzki, dzięki któremu wszystkie porty do wysokości Sisimiut, są wolne od lodu przez cały rok. Wpływa on na złagodzenie klimatu tej części wybrzeża oraz możliwość połowu ryb i innych zwierząt morskich w dowolnej porze roku. Wschodnie wybrzeże wyspy, z rzadka zamieszkałe, znajduje się pod wpływem zimnego Prądu Grenlandzkiego (Wschodnio Grenlandzkiego). Płynąc z północy ku południowym krańcom Grenlandii niesie z sobą pak lodowy i góry lodowe pochodzace z wyższych szerokości Arktyki.
Mieszkańcy Grenlandii to ludnosć mieszana, pochodząca od Eskimosów oraz przybyszów z Europy, głównie Duńczyków. Osadnictwo skupiło sie przede wszystkim na południowym zachodzie wyspy. Ludność utrzymuje się głównie z połowów dorszy oraz krewetek. Wciąż jeszcze od czasu do czasu mają miejsce polowania na foki. Na niewielką skalę hoduje się również owce. W przeszłosci ważną gałęzią przemysłu było wydobycie ołowiu i miedzi. Jednak obecnie, po wyeksploatowaniu pokładów, najważniejszym minerałem jest kryolit, używany w wielu krajach do obróbki aluminium. Złoża kryolitu, które znajdują się na południu wyspy w pobliżu miejscowości Ivigtut, uważane są za najbogatsze na świecie.
|
|
Wycieczki Skandynawia • Szwecja • Spitzbergen
• Skandynawia • Norwegia • Islandia • Grenlandia • Finlandia • Dania
• wędkarstwo
 |
|
|
|
|
|
.jpg)
.jpg)
